Buste Raymond Pierre door Charles Vos (1924)

Buste Raymond Pierre door Charles Vos (1924)Buste Raymond Pierre

Paul Hubert Raymond Pierre (*Maastricht 16 juli 1857) deed in 1878 eindexamen aan de Gemeentelijke HBS in zijn geboortestad en volgde daarna de studie tot ingenieur mijnbouwkunde en hoogovens aan de Technische Hochschule in Aken. Die opleiding sloot hij in 1883 met goed gevolg af.  Zijn eerste praktische ervaring als mijningenieur deed hij van 1883 tot 1887 op bij de Belgisch-Franse mijnonderneming Herne-Bochum, die verschillende mijnen in het Ruhrgebied exploiteerde en vervolgens tot 1892 bij de mijn Königin Elisabeth in Essen. In april 1892 vertrok Pierre naar Sumatra (Nederlands-Indië), waar hij was benoemd tot directeur van de Ombilin kolenmijnen, die door de Nederlandse Staat werden geëxploiteerd. Drie jaar later was hij terug in Europa, waar hij aan de kost kwam met industriële activiteiten.

Op 26 juni 1899 werd in Brussel de Société des Charbonnages Réunies Laura et Vereeniging S.A. opgericht. Pierre solliciteerde op de functie van directeur bij het nieuwe bedrijf, dat concessie bezat voor kolenwinning in Limburg. Naar eigen zeggen ambieerde Pierre het directeurschap omdat hij mee wilde doen aan de opbloeiende kolenindustrie in zijn thuisland. Op 1 januari 1900 trad hij in functie. Onder zijn leiding ging de aanleg van de schachten voor de mijn Laura in Eygelshoven van start.

Bij zijn benoeming tot directeur van Laura & Vereeniging nam Pierre zijn intrek in hotel Cloot, op de hoek van de Bongerd en de Emmastraat in Heerlen. Daar was aanvankelijk tevens de administratie van de mijn gevestigd.

Naar verluidt stelde Pierre voor zijn aanstelling als directeur de voorwaarde dat hij de beschikking zou krijgen over minstens gelijkaardige huisvesting als hij als mijndirecteur op Sumatra had genoten. Het moest een vrijstaande villa zijn, met minstens tien kamers, een centrale hal, een terras en voor die tijd nieuwerwetse voorzieningen als elektriciteit en stoomverwarming. Aldus geschiedde. In 1901 verrees aan de Torenlaan in Eygelshoven Villa Glück Auf.: een meer dan representatieve woning in koloniale stijl met Jugendstil invloeden, omgeven door een parkachtige tuin.  Buste Raymond Pierre door Charles Vos (1924)Tuinlieden aan het werk in de tuin van Villa Glück Auf, omstreeks 1906

Tot 1910 was Pierre het enige directielid van Laura & Vereniging. In dat jaar werd hij benoemd tot directeur-generaal, terzijde gestaan door een commercieel directeur in de persoon van Willem Schweitzer. In 1920 kwam er ook nog een technisch directeur. In die functie werd de mijnbouwkundig ingenieur Jacques Gadiot benoemd.

De Maastrichtse beeldhouwer Charles Vos vervaardigde in 1924 een borstbeeld van directeur Pierre. Het beeld is aan de achterzijde van de sokkel gesigneerd ‘Ch. Vos Maastricht’ en gedateerd ‘1924’. Van wie Vos de opdracht gekregen heeft, is niet duidelijk, maar zeer waarschijnlijk was het beeld bedoeld om aan Pierre aan te bieden bij gelegenheid van zijn zilveren dienstjubileum bij Laura & Vereeniging op 1 januari 1925. Evenmin is helder of het gipsen beeld dat in de collectie van het Continium bewaard bleef, de definitieve versie is. Vos werkte graag in gips, dat hij vervolgens patineerde, bij voorkeur in terra-cottakleur. Lang niet al zijn beelden waren bedoeld om in een meer duurzaam materiaal als brons of steen te worden uitgevoerd. Daar staat tegenover dat een bronzen beeld meer zou hebben gepast bij de statuur die Pierre bezat als mijndirecteur, maar ook als gemeenteraadslid van Eygelshoven. Buste Raymond Pierre door Charles Vos (1924)Handtekening van Charles Vos

Op Nieuwjaarsdag 1925 werd het jubileum van Pierre gevierd in de Laura-gemeenschap. Het personeel van de mijn en de inwoners van Eygelshoven waren uitgenodigd om de jubilaris te komen feliciteren. De Maastrichtse dichter Pierre Kemp, werkzaam op het loonbureau van de mijn, schreef speciaal voor die gelegenheid de Feest-cantate opgedragen aan den hoogedelgestrengen heer Raymond Pierre, Directeur-Generaal der Steenkoolmijnen Laura en Vereeniging: een gezongen toespraak tot de jubilerende directeur. In gloedvolle bewoordingen memoreerde Kemp de grote verdiensten van directeur Pierre bij de groei van de mijn Laura: Buste Raymond Pierre door Charles Vos (1924)Raymond Pierre met zijn echtgenote Maria Baecker in hun rijtuig voor Villa Glück Auf, omstreeks 1910

Toen gij hier kwaamt, lag hier een eenzaam veld
En klonken nauw de landlijke geruchten
Van boer en paard en zeisen scherp gesteld
Na ’t bottend suizen door de gouden vruchten.

Waar eens de ploeg trok diep de bruine voren,
Trok toen Uw staf met technisch-groot gebaar,
De plaats, waar dreunen zouden de motoren,
En druischen ’t lied van d’arbeid breed en zwaar.

Snel vliedt de tijd en vijf en twintig jaren
Zijn heen, maar grootsch hebt Gij hun loop gemerkt.
En trotsch moogt Gij thans het geheel bestaren,
Gelijk het naar Uw plan werd uitgewerkt.

Gij koost Uw staf, die weer zocht trouwe krachten
En op dees’ dag, dat Gij hier jubileert,
Staan rond U in de schaduw van de schachten
Drieduizend man, waardoor Gij wordt geëerd.

Zij U nog menig vruchtbaar jaar gegeven,
Wij voelen ’t sterk en wenschen ’t U zoo graag!
En sluiten met een innig: Leve, leve,
Nog menig jaar! den jubel van vandaag.

De muziek van het lied, dat werd uitgevoerd door de zangvereniging van de mijn Laura, was gecomponeerd door haar dirigent Frans Scheren.

De feestelijkheden werden later die maand herhaald, toen de Mijnvereeniging, het samenwerkingsverband van de particuliere Limburgse mijnbedrijven, de jubilaris een receptie aanbood in haar gebouw aan het Wilhelminaplein in Heerlen. Bij die gelegenheid overhandigde de Mijnvereeniging aan Pierre, die op dat moment tevens haar voorzitter was, een schilderij van de mijn Laura, gemaakt door de industrieschilder Herman Heijenbrock. Het doek kreeg een plaats in de vergaderkamer. Momenteel behoort het schilderij tot de collectie van het Limburgs Museum in Venlo. Buste Raymond Pierre door Charles Vos (1924)Tekening van de mijn Laura, 1909

Raymond Pierre was inmiddels bijna 68 jaar oud en had het bedrijf door de turbulente fase van opbouw geleid. Kennelijk vond hij bij zijn zilveren jubileum de tijd gekomen om het wat rustiger aan te gaan doen. Op 7 januari 1925 maakte het Limburgs Dagblad melding van Pierres besluit om ‘binnenkort […] na een zeer eervollen staat van dienst’ ontslag te nemen als directeur-generaal van Laura & Vereeniging. Het moment van zijn pensionering kwam in juni 1925. Pierres pensionering betekende overigens niet zijn afscheid van Laura & Vereeniging. Hij trad in juli 1925 toe tot de Raad van Beheer. Die functie bekleedde hij tot zijn overlijden op 12 januari 1938 in Aken. Buste Raymond Pierre door Charles Vos (1924)Raymond Pierre op latere leeftijd, 1929

Na zijn afscheid als directeur verliet Pierre Villa Glück Auf en vestigde hij zich in Heerlen. De villa werd verbouwd en uitgebreid, zodat het hoofdkantoor van de mijn er ondergebracht kon worden. Anno 2013 is de villa in gebruik als appartementencomplex.

Ten slotte nog even terug naar de vervaardiger van het borstbeeld. De kunstenaar Charles Vos (1888-1954) ging op jeugdige leeftijd in de leer bij de ateliers van Pierre en Joseph Cuypers in Roermond. Daar maakte Vos zich de ambachtelijke vaardigheden van het beeldhouwen eigen. Op aanraden van Cuypers ging Vos studeren aan de Koninklijke Academie van Schone Kunsten in Antwerpen en daarna aan de Rijksacademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam. In 1917 won hij als Amsterdams student de prestigieuze Prix de Rome. De prijs stelde Vos in staat studiereizen te maken naar Italië en Frankrijk. In 1922 keerde hij terug naar zijn geboortestad  Maastricht, waar hij als zelfstandig beeldhouwer een atelier inrichtte. Daar kwam een omvangrijk oeuvre tot stand van zowel profaan als religieus werk. Vooral maakte Vos naam met zijn beelden voor de openbare ruimte. Met name in Maastricht zijn de nodige beelden van  Vos te bewonderen. Het meest bekende is ongetwijfeld het Mooswief op de Markt. In de jaren 1928 en 1929 was Vos tevens als ontwerper verbonden aan de aardewerkfabriek De Sphinx in zijn woonplaats. Daarnaast was hij van 1926 tot 1953 docent beeldhouwen aan de Middelbare Kunstnijverheidsschool in Maastricht, de latere Stadsacademie.

Bronnen:

G. Brouns, Uit de geschiedenis van Laura & Vereeniging (Eygelshoven 1975)

Paul Arnold, ‘Laura en Julia. Een kleine geschiedenis van de Naamloze Vennootschap Laura & Vereeniging’ Studies over de sociaal-economische geschiedenis van Limburg L (2005) 139-172

www.charlesvos.nl

Wiel Kusters, Pierre Kemp. Een leven (Nijmegen 2010)

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, http:\rijksmonumenten.nl

De Feest-cantate is gepubliceerd in: Pierre Kemp, Verzameld werk deel 3 (Amsterdam 1976)

Serge Langeweg

Discovery Center Continium Kerkrade

mei 2013

  • Artikel
  • 4 juni 2013
  • door Serge Langeweg

2 reactie(s)


Reacties

De redactie ontving de

De redactie ontving de volgende reactie van mevrouw Isabelle Paulussen uit Maastricht, kenner van het werk van Charles Vos: ‘Vos signeerde meestal met Ch. Vos of CH. Vos; de signering aan de achterzijde van Pierre's kop is bijzonder: een grote C met daarin de hoofdletter H. (U vermeldt Ch.: een kleine h!) ; ook de toevoeging MAASTRICHT ben ik nergens tegengekomen. Verder vermeldt U, dat Vos graag in gips werkte; ik zou liever vermelden "in klei"; de kracht van Vos ligt namelijk in het boetseren: met een enkele vingertoets wist hij het wezen van het model te treffen: "schetsend beelden". Het model werd gebakken en dan geglazuurd (veelal okerachtig als hoofdkleur, zoals U aangeeft) ofwel in gips afgegoten.’

Geachte heer Langeweg, gaarne

Geachte heer Langeweg, gaarne vernam ik van U welke bronnen U geraadpleegd heeft inzake de studie en werken van Raymond Pierre in de periode 1878-1895. Met dank en vriendelijke groet, Wim Nolten

Uw reactie

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
CAPTCHA
Deze vraag wordt gebruikt om te controleren of u een menselijke bezoeker bent om zo spam te voorkomen.

Bekijk ook...

De kiebel

De kiebel

  • foto
  • 15 juni 2017
De kiebel

De kiebel

  • foto
  • 15 juni 2017
‘Batik-werk in 7 kleuren’

‘Batik-werk in 7 kleuren’

  • artikel
  • 11 april 2017
Barbaraviering

Barbaraviering

  • nieuws
  • 13 november 2016
VNODIA 2016

VNODIA 2016

  • agenda
  • 19 november 2016