Glas-in-loodraam ‘Ons Limburg’ van Jérôme Goffin

Glas-in-loodraam ‘Ons Limburg’ van Jérôme GoffinDetail van de wapens en lijfspreuk, Misereor super turbam

In de eerste decennia van de twintigste eeuw was de beschikbare woningvoorraad in het Zuidoosten van Limburg volstrekt ontoereikend voor al de nieuwkomers die op de werkgelegenheid in de mijnen afkwamen. Door het ontbreken van goede verkeersverbindingen waren de mijnen vanuit veel plaatsen in Limburg slecht bereikbaar. Mijnwerkers waren welhaast verplicht om in de onmiddellijke nabijheid van de mijn te gaan wonen. Het gevolg was grote woningnood en overbevolking.

De journalist Theodor Vianen schreef in 1908 in De Nieuwe Limburgse Koerier: ‘Het is voorgekomen dat in één huis van 4 vertrekken het volgende aantal menschen woonden:  man, vrouw, 2 kinderen en 7 kostgangers. Een ander gezin bestond uit: man, vrouw, 2 jongens, 2 meisjes, geheel of ongeveer volwassen en 4 kostgangers. Voor al deze personen was er … 1 bed; die niet in ’t bed sliepen lagen op stroozakken op den vloer door elkander.’

Glas-in-loodraam ‘Ons Limburg’ van Jérôme GoffinDe mijnbedrijven zelf bouwden woningen voor hun personeel, maar het was vooral de katholieke sociale beweging, onder leiding van de aalmoezenier van sociale werken, dr. H.A. Poels, die werk maakte van sociale woningbouw. De abominabele huisvesting en het verfoeide kostgangersbedrijf werden gezien als een groot gevaar voor godsdienstig en zedelijk verval, met maatschappelijke ontwrichting als gevolg. 

Gestimuleerd werd de sociale woningbouw door de subsidiemogelijkheden die de Woningwet van 1901 bood. In juli 1911 richtte Poels ‘Ons Limburg’ op, een koepelorganisatie van plaatselijke woningbouwverenigingen, die huurwoningen voor arbeiders- en beambtengezinnen gingen bouwen. Tussen 1911 en 1964 realiseerden de bij ‘Ons Limburg’ aangesloten bouwverenigingen bijna 40.000 woningen, zowel in de mijnstreek als daarbuiten.

In 1951 bestond ‘Ons Limburg’ veertig jaar. Bij die gelegenheid schonk het personeel een glas-in-loodraam aan het bestuur en de directie van de koepelorganisatie. Het raam, dat werd aangebracht in de voorgevel van het kantoor van de jubilerende organisatie aan de Valkenburgerweg in Heerlen, werd vervaardigd door de Maastrichtse kunstenaar Jérôme Goffin (1921-1963).

Glas-in-loodraam ‘Ons Limburg’ van Jérôme GoffinHet raam bestaat uit drie verticale panelen met daarboven één horizontaal paneel. De voorstellingen symboliseren het werk van ‘Ons Limburg’ in de mijnstreek. Uitgebeeld zijn het beschermende gezin, het ontwerpen en bouwen van de woningen, die werden gesitueerd in het Zuid-Limburgse landschap tegen de achtergrond van schachtbokken, steenbergen en koeltorens van de mijnbedrijven. Centraal aangebracht is de lijfspreuk van Poels Misereor super turbam, hetgeen betekent: ‘Ik heb medelijden met de menigte’. Boven de tekstbalk vallen twee wapenschilden op: links het blazoen van Poels met op de bovenste helft het silhouet van een mijnbedrijf en op de onderste helft een haan, die kraait om tijdig de nodige sociale voorzieningen in de mijnstreek tot stand te brengen. Aan de rechterkant is het wapenschild van de provincie Limburg afgebeeld.

Serge Langeweg (1958) studeerde sociale- en economische geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Hij is wetenschappelijk medewerker van het Continium Discovery Center in Kerkrade. Serge Langeweg schrijft regelmatig artikelen voor www.demijnen.nl.

Bronnen:

Remigius Dieteren, “Ons Limburg” 1911-1951. Veertig jaren arbeiderswoningen in Limburg  (Heerlen 1951)

‘In de kolonie’ In: Industrion, Museum voor Industrie en Samenleving. Catalogus vaste presentatie  (Kerkrade 2001), 60-65

Sjef Maas, ‘Jerôme Goffin: maker van het glas-lood-raam op kamer archief’ Linos Advies Aktueel nummer 6 (1996), 1-2

  • Artikel
  • 1 november 2012
  • door Serge Langeweg

0 reactie(s)


Reacties

Uw reactie

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
CAPTCHA
Deze vraag wordt gebruikt om te controleren of u een menselijke bezoeker bent om zo spam te voorkomen.

Bekijk ook...

‘Batik-werk in 7 kleuren’

‘Batik-werk in 7 kleuren’

  • artikel
  • 11 april 2017
Vaandelwijding in Schinnen

Vaandelwijding in Schinnen

  • artikel
  • 1 maart 2017