Na de ‘sjiech’

Special

Na de 'sjiech'

Mijnwerkers maakten lange en zware diensten. Maar na het werk was er tijd voor hobby´s. Samen sporten, muziek maken of wedstrijden houden met duiven deden de mijnwerkers met veel plezier. 

©Collectie Continium, 058544

Na de 'sjiech'

De kolonie

Een kolonie was een wijk met eengezinswoningen voor mijnwerkers. Door de stijging van de bevolking door de mijnindustrie, werden in korte tijd veel huizen gebouwd op loopafstand van de mijnen. De kolonies lagen vaak in de natuur met veel groen rondom. Elke woning had een tuin waar groenten en aardappelen werden verbouwd. De schone buitenlucht zou goed zijn voor de gezondheid van de mijnwerker en zijn gezin. 

©Fotocollectie Continium, F1052

De kolonie

Groene vingers

Mijnarbeiders besteedden een groot deel van hun vrije tijd aan tuinieren. Limburgse mijnwerkers met een boerenachtergrond hadden vaak nog een lapje grond en woningen in de kolonies hadden grote moestuinen. Het tuinieren werd door de mijn aangemoedigd door het personeel tegen lage prijzen zaai- en pootgrond te verkopen. Voor de mooiste tuin werd een prijs uitgeloofd. Het mijnwerkersgezin kon besparen op de kosten van levensonderhoud door zelf groente, fruit en aardappelen te telen. In de tuin stond ook de duiventil.

©Fotocollectie Continium, F1071

Groene vingers

Verschil moet er zijn

Bij de mijnen werkten beambten en mijnwerkers. Het maatschappelijke verschil tussen beide groepen kwam tot uiting in de vrijetijdsbesteding. Ze hadden hun eigen verenigingen. Beambten hadden hun casino's. Daar vonden ze vertier, konden ze eten of een borrel drinken. De gewone koempel durfde zich niet in de buurt van een casino te wagen. Hij zocht zijn vertier in het café of het patronaat.

Filmpje: liedje Beambtezjweet van Carboon met verschillende foto’s van Continium en demijnen.nl

Verschil moet er zijn

Met de muziek mee

Het beoefenen van muziek was een van de favoriete bezigheden van mijnwerkers. Het hielp de arbeider de dagelijkse sleur van zich af te zetten. Muziek maken in groepsverband sprak veel mijnwerkers aan. De mijnen speelden hierop in. Ze zorgden voor de aanschaf van instrumenten en uniformen. De mijnkorpsen traden op bij evenementen zoals feesten, optochten en bruiloften. Op den duur gingen de korpsen ook deelnemen aan festivals en concoursen. Een blijvende herinnering hieraan is het Wereld Muziekconcours (WMC) in Kerkrade.  

©Fotocollectie Continium, F0388

Met de muziek mee

Beter één duif in de hand…

Het houden en kweken van wedstrijdduiven was populair in de mijnstreek. De duivenmelkers beoefenden praktisch allemaal de wedstrijdsport. Per melker schommelde het aantal duiven tussen de 25 en 60. Als op zondag de duiven van de wedstrijdvlucht terugkeerden, was de spanning om te snijden. Misschien was de duivensport zo populair omdat duiven in overvloed bezaten wat de koempels ondergronds misten: licht, lucht en ruimte.  

©Foto: Nieuws van de staatsmijnen, vrijdag 9 mei 1958

Beter één duif in de hand…

Mijnwerkers aan de bal

Veel jongere mijnwerkers waren enthousiaste voetballers die na de ' sjiech' graag een balletje trapten. De mijnbedrijven hadden eigen teams en eigen stadions waar toernooien tussen de bedrijfselftallen werden georganiseerd. Sommige mijnwerkersploegen brachten het tot een hoog niveau. Zo werd in 1950 Limburgia uit Brunssum kampioen van de nationale voetbalcompetitie. Voor de mijnwerkers die zelf niet meespeelden vormde de voetbalwedstrijd op zondag een plezierig tijdverdrijf.

©Foto: Steenkool 1950, nr. 14.

Mijnwerkers aan de bal

Kampioenen op de fiets

Mijnwerkers die graag fietsen begonnen soms een wielrennersploeg. Er werden verschillende wielerrondes voor mijnwerkers georganiseerd. Zoals de Duivelsrit in Heerlen met een parcours in het Bekkerveld en de Mijnwerkers Wielerronde Bleijerheide in 1946. Het parcours bedroeg twee kilometer en de winnaar werd beloond met een pak waspoeder of een wollen deken. Hetzelfde jaar waren in Heerlerheide mijnwerkerskampioenschappen. Hieraan namen twaalf ploegen van de Limburgse mijnen deel.

©Foto: Steenkool 1947, nr.12

Kampioenen op de fiets

Handige handen

Dankzij hun beroepsachtergrond waren mijnwerkers technische duizendpoten. In de winter werd dan ook veel geklust in en om het huis. Duizenden mijnwerkers hebben in de jaren 1950 hun eigen huis gebouwd. Anderen besteedden hun vrije tijd aan huisvlijt. Ze knutselden, schilderden of maakten houtsnijwerk. Maar weinigen gingen zo ver als Harry Hendriks, die een werkend model van een mijnbedrijf bouwde.

Bron: Film van het mijnmodel van Harry Hendriks

Handige handen

Migrantenverenigingen

De werkgelegenheid in de mijnen zorgde voor een migratiestroom naar Limburg. De immigranten hadden de behoefte om elkaar op te zoeken. Op die manier konden ze herinneringen ophalen aan hun geboorteland. Er ontstonden immigrantenverenigingen, zoals muziek-, zang- en dansverenigingen. Het belangrijkste doel was onderlinge steunverlening, een tweede doel was het stimuleren van de vaderlandsliefde en het behouden van de eigen taal, cultuur en identiteit.   

©Collectie Continium, 061309

 

Migranten- verenigingen

In de collecties zijn mooie objecten over de vrije tijd van de mijnwerkers terug te vinden.

Na de 'sjiech'

Na de 'sjiech'© Collectie Continium, 058544

Mijnwerkers maakten lange en zware diensten.
Maar na het werk was er tijd voor hobby´s.

Samen sporten, muziek maken of wedstrijden houden met duiven deden de mijnwerkers met veel plezier.

Foto: Collectie Continium

  • Artikel
  • 10 januari 2014
  • door Simone Claessens

1 reactie(s)


Reacties

In die tijd had bijna iedere

In die tijd had bijna iedere mijnwerker bijna 70 procent duiven. Bij ons in de straat hadden 7 duiven liefhebbers (pieten) 1 klok 1947/1948, die iedere vlucht van duivenpiet veranderde om voor iedere duivenpiet gelijke kansen te creëren. Daar er niemand nog een tuin hok had, of kende werden de duiven op zolder gehouden, daar werd dan als de duif binnen was het gummi bandje met nummer in een lucifer doosje gedaan dat verzwaard was met een steentje naar onder gegooid door het dakraam, en moest een jongen snel naar waar de klok stond gerend worden, en kon de duif gedraaid worden, gummi bandje in de klok. Daar ik klein en snel was moest ik vaak rennen. Dat er toen ook al geprobeerd werd om te frauderen blijkt uit het volgend, toen ik aan de beurt was om te rennen zei een van die duivenpieten je krijgt 5 cent als je bij een bepaalde duivenpiet niet zo hard rent. Ook hielden de duivenpieten elkaar vaak voor de gek, als ze uit de kerk kwamen, en men had koffie gedronken, en had de lossing berichten geluisterd kwam men bij een kruis in de straat bij elkaar, en praten over hun duiven die zo goed waren. En ook werd ingeschat hoe laat de duiven zouden arriveren. Nu was Joep een beetje simpel als een duif over kwam ging hij het duivenhok op en bleef rammelen, roepen en fluiten dat zelfs de hele buurt het kon horen. Nu op een mooie Zondag morgen stonden de duivenpieten weer bij elkaar en hadden afgesproken dat ze vandaag Joep weer eens beet zouden nemen. Ze hadden al uit gewisseld dat ze de duiven over anderhalf uur verwachten Toen Joep kwam, zeiden de duiven pieten Joep over een uurtje moet je gedraaid hebben als je in de kop wilt zitten. Een van de duivenpieten ging naar zijn hok en pakte een duif die op de eieren zat en zeker weer direct op de eieren zou gaan als hij aankwam, en ging met zijn duif op de rug weer bij het groepje staan. Toen ongeveer een uur verstreken was liet hij de duif los, toen ze Joep hadden afgeleid. En riep daar is een, Joep die rende direct naar zijn duivenhok op de zolder en heeft meer als een half uur geroepen, gefloten en gerammeld. En de andere duivenpieten gingen langzaam en lachend naar hun duivenhokken. Ook hadden 6o procent van de duivenpieten er ook nog boekvinken (bookvinken) bij dat waren vogeltjes die geblindeerd achteer een doekje in een kooitje zijn slagen sloeg (fluiten) bij als hobby. Enkele gingen ermee op concours, wat streng verboden was en dus illegaal, maar daar was wel wat te verdienen, de vogel met de meeste slagen bracht wel een paar gulden op.

Uw reactie

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
CAPTCHA
Deze vraag wordt gebruikt om te controleren of u een menselijke bezoeker bent om zo spam te voorkomen.

Bekijk ook...

Hommage aan Piet Stalmeier

Hommage aan Piet Stalmeier

  • nieuws
  • 25 september 2015
Hommage aan Piet Stalmeier

Hommage aan Piet Stalmeier

  • agenda
  • 7 en 8 november 2015