Vaandel van de Poolse Vereniging Brunssum uit 1960

Vaandel van de Poolse Vereniging Brunssum uit 1960

De snelle ontwikkeling van de steenkolenmijnbouw in het begin van de twintigste eeuw bracht van heinde en ver arbeidskrachten naar de Limburgse mijnstreek. Onder hen waren ook veel buitenlandse mijnwerkers: Duitsers, Slovenen, Polen, Tsjechen en Italianen. Vooral de Sloveense en Poolse mijnwerkers met hun gezinsleden bouwden in de jaren 1920 een hecht verenigingsleven op. Die verenigingen boden hulp, ondersteuning en ontspanning aan landgenoten die naar Limburg kwamen.

De nieuwkomers werden immers geconfronteerd met een voor hen onbekende omgeving, waarvan ze de gebruiken niet kenden, de taal niet machtig waren en waar de heimwee snel kon toeslaan. De verenigingen van buitenlandse mijnwerkers vormden al snel een bekend verschijnsel in de Limburgse samenleving. Ze deden mee aan kerkelijke processies en aan optochten bij de viering van nationale feestdagen, in traditionele kledij trots marcherend achter een eigen vaandel. Eén van die verenigingen was de Poolse vereniging Wzajemna Pomoc (Elkanders Hulp), die op 11 oktober 1925 in Brunssum werd opgericht.

Vaandel van de Poolse Vereniging Brunssum uit 1960Tijdens de economische crisis van de jaren 1930 werden veel buitenlandse mijnwerkers ontslagen. Het ledenaantal van de etnische verenigingen daalde daardoor sterk. Sommige verenigingen moesten worden opgeheven, andere fuseerden. Dat laatste gebeurde met een aantal Poolse verenigingen in Brunssum, waaronder Wzajemna Pomoc. In 1937 gingen zij samen onder de naam Stowarzyszenie Polskie Brunssum (Poolse Vereniging Brunssum).

In de collectie van het Continium bevindt zich een vaandel van deze vereniging, vervaardigd in 1960. Het vaandel toont aan één kant op goudgele zijde de beeltenis van de Zwarte Madonna van Czestochowa (een stad in de Poolse provincie Silezië), die in Polen grote verering geniet. ‘Królovo Polski módl sie za nami’ staat boven de beeltenis te lezen (Koningin van Polen, bidt voor ons). Eronder is de naam van de vereniging aangebracht, samen met de oprichtingsdatum van Wzajemna Pomoc waaruit de Poolse Vereniging voortkwam.

Op de andere zijde van het vaandel is een witte gekroonde Poolse adelaar geborduurd op een rode fluwelen achtergrond. Eromheen is een tekst geborduurd in gouddraad: ‘Ojczyznie wolnocs poblogoslaw panie’ (God zegene het vrije vaderland).

Na de Tweede Wereldoorlog kreeg de Poolse Vereniging Brunssum meer en meer het karakter van een culturele gezelligheidsvereniging. Anno 2012 bestaat de vereniging nog steeds. Ze streeft naar het behoud van de Poolse traditie, de moedertaal en het nationale gevoel onder de landgenoten.

Bronnen:

Frans Wojciechowski, ‘Het Poolse Huis in Brunssum 1937-2002’ In: Brunssumse Geschiedenissen  (2002) 9-52.

Serge Langeweg, ‘Immigranten’ In: Weet je nog, koempel? De mijnen in Limburg deel 9 (Zwolle 2004), 201-224.

Deze serie wordt in samenwerking met Discovery Centrum Continium Kerkrade opgezet. Verschillende auteurs werken mee aan de realisatie van deze serie. Het object van juli 2012 werd beschreven door Serge Langeweg. Dr. Serge Langeweg (1958) studeerde sociale- en economische geschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Hij is wetenschappelijk medewerker van het Continium Discovery Center in Kerkrade. Serge Langeweg schrijft regelmatig artikelen voor www.demijnen.nl.

  • Artikel
  • 20 augustus 2012
  • door Serge Langeweg

0 reactie(s)


Reacties

Uw reactie

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
CAPTCHA
Deze vraag wordt gebruikt om te controleren of u een menselijke bezoeker bent om zo spam te voorkomen.

Bekijk ook...

Vaandelwijding in Schinnen

Vaandelwijding in Schinnen

  • artikel
  • 1 maart 2017
Lavoro per voi

Lavoro per voi

  • foto
  • 1 november 2016