Willem-Sophia, schilderij van George Tielens (1948)

Willem-Sophia, schilderij van George Tielens (1948)De mijn Willem-Sophia, olieverf op doek door George Tielens 1948. Collectie Continium

In oktober 1948 vierde de mijn Willem-Sophia het gouden jubileum. Precies een halve eeuw eerder was de Belgische onderneming Société Anonyme des charbonnages Neerlandais Willem et Sophia opgericht.

Die begon in 1899 met de aanleg van twee schachten bij Spekholzerheide (Kerkrade). De werkzaamheden werden uitgevoerd volgens een nieuw procedé van schachtafdieping: de bevriesmethode. Bij deze manier van schachtaanleg bevroor men de drijfzandlagen, waar doorheen de schacht moest worden afgediept. De bevroren grond gaf de schacht voldoende stevigheid, zodat instortingen tijdens de aanleg werden voorkomen.
In 1902 kwam de mijn Willem-Sophia in productie. De naam van de mijn was een combinatie van de namen van de concessies waaruit het ontginningsgebied bestond. Een concessie was de vergunning die de overheid verleende om steenkoollagen te mogen ontginnen. ‘Willem’ verwees naar de voormalige koning Willem III (1817-1890) en ‘Sophia’ naar diens eerste echtgenote, Sophia van Württemberg (1818-1877). Willem III en Sophia waren koning en koningin van Nederland op het moment dat de concessies in respectievelijk 1860 en 1861 waren afgegeven.
Gemeten naar productie en personeelsbezetting was Willem-Sophia het kleinste mijnbedrijf van Nederland, met slechts één ontginningszetel. In 1937 bereikte de mijn haar grootste jaarproductie met iets meer dan 500.000 ton kolen. Het topjaar wat betreft de personele bezetting was 1959, toen de mijn in Spekholzerheide 2007 arbeiders en beambten in dienst had. De Willem-Sophia produceerde huisbrandkolen. De antraciet van de mijn stond bekend om zijn uitstekende kwaliteit. De mijn sloot in 1970.
Willem-Sophia, schilderij van George Tielens (1948)De mijn Willem-Sophia . George Tielens, detail. Collectie ContiniumIn het jaar van het gouden jubileum schilderde George Tielens het bovengrondse bedrijf van de Willem-Sophia. Rechts op het doek zijn de twee metalen schachtbokken, twee koeltorens en de schoorsteen van het ketelhuis afgebeeld. Achter de bedrijfsgebouwen doemt de hoge steenberg op.
George Tielens (Venlo 1888-Sittard 1950) was als schilder autodidact. Na allerlei omzwervingen en baantjes vestigde hij zich in 1929 in Sittard. Daar werd het kunstenaarschap zijn middel van bestaan. Tielens maakte vooral in de jaren 1930 in Limburg naam met wandschilderingen en glas-en-loodramen voor kerken in onder meer Spaubeek, Nuth, Vaesrade, Lindenheuvel en Beek. Zijn schilderwerk was naar thematiek zeer divers. Omdat hij als schilder zijn brood moest verdienen, was hij afhankelijk van enerzijds de opdrachten die hij kon verwerven en anderzijds tot op zekere hoogte van de vraag van de markt. Hij schilderde veel portretten. Daarnaast waren zijn favoriete thema’s: het stilleven, het dorpsgezicht, de boerderij en het landschap. Behalve de Willem-Sophia schilderde hij ook de Staatsmijn Maurits met de gelijknamige cokesfabriek in Geleen.
Vermeldenswaard is tenslotte dat Tielens ook les gaf. Zelfs dreef hij enige tijd in Sittard zijn eigen schilderschool. Zijn beroemdste leerling daar was ongetwijfeld Toon Hermans.

Willem-Sophia, schilderij van George Tielens (1948)De mijn Willem-Sophia, olieverf op doek door George Tielens 1948. Collectie Continium
Willem-Sophia, schilderij van George Tielens (1948)Affiche ter gelegenheid van het jublileum van de Willem-Sophia. Collectie Continium

De mijn Willem-Sophia, George Tielens, olieverf op doek, 1948 (afmetingen 150 x 100 cm)
Collectie Discovery Center Continium Kerkrade 052348

Bronnen:
Piet Meijers, George Tielens (1888-1950). Kunstenaar en gentleman (Geleen 2010)
Serge Langeweg, Mijnbouw en arbeidsmarkt in Nederlands-Limburg. Herkomst, werving, mobiliteit en binding van mijnwerkers tussen 1900 en 1965 (Hilversum 2011)
‘Annalen van de Willem-Sophia’ Steenkool (maart 1948) 108-109

Serge Langeweg
Continium Discovery Center Kerkrade
december 2012

  • Artikel
  • 6 december 2012
  • door Serge Langeweg

0 reactie(s)


Reacties

Uw reactie

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
CAPTCHA
Deze vraag wordt gebruikt om te controleren of u een menselijke bezoeker bent om zo spam te voorkomen.

Bekijk ook...

Een bijzondere Barbara

Een bijzondere Barbara

  • artikel
  • 1 dec 2016