Boek: Gezellenhuis De Dem

Boek: Gezellenhuis De DemGezellenhuis De Dem. Op de achtergrond Staatsmijn Emma. Collectie Rob Zwaak

Als 17e aflevering in de reeks Hoensbroekse Historie is een boekje verschenen over het Gezellenhuis "de Dem" in Hoensbroek. Paul Borger en Jo Brassée hebben de geschiedenis van dit barakkenkamp en enkele bewoners beschreven in een lezenswaardig boekje.

In het verleden hebben we al aandacht besteed aan enkele boekjes uit de serie Hoensbroekse Historie die worden uitgegeven door Paul Borger en Jo Brassée. Toen ging het over de geschiedenis van de kenmerkende Oostenrijkse woningen en Staatsmijn Emma op oude ansichtkaarten. Als 17e aflevering in deze serie verscheen het boekje Gezellenhuis De Dem.

Het mijnbedrijf had grote behoefte aan personeel. Jonge -vrijgezelle- mannen konden terecht in gezellenhuizen. In Hoensbroek werden voor de oorlog een katholiek mijnwerkerspension aan de Heisterberg gebouwd en onderaan de Heisterberg, bij de Buttingstraat werd in 1928 het LOMA huis gerealiseerd, een protestants mijnwerkerspension. Na de tweede wereldoorlog was het herstel van de energievoorziening van het grootste belang. De Staatsmijnen wilden dan ook een barakkenkamp bouwen, waarin mijnwerkers gehuisvest konden worden. ook een administratiegebouw, toneelbarak, keukenbarak en een kapel werden vanaf 1947 gerealisserd aan de Demstraat in Hoensbroek.Boek: Gezellenhuis De DemGezellenhuis De Dem. Op de achtergrond Staatsmijn Emma. Collectie Rob Zwaak

Vanaf 1948 werden de barakken bewoond door Limburgse, Gelderse en Brabantse gezellen. Ook Poolse mijnwerkers die eerst in Ravensbosch waren gehuisvest, werden naar De Dem overgeplaatst. Na uitbreiding in 1952 woonden 470 gezellen in het barakkenkamp. Over het algemeen in primitieve omstandigheden.

Borger en Brassée hebben in hun boekje ook oog voor de organisatie van het barakkenkamp. Daarbij konden zij putten uit de archieven van Frans Daemen die van 1948 tot aan de sluiting van het Gezellenhuis De Dem in 1974 adminstrateur en kassier was. Als kassier hielp Daemen Italiaanse en Marokkaanse mijnwerkers bij het bewaren en het beheer van hun spaargelden.

De Huishoudelijke dienst stond elke dag voor een geweldige opgave, zoals we kunnen lezen in Steenkool, 1950 no 22.Boek: Gezellenhuis De DemSteenkool, 1950 no 22. Collectie DeMijnen.nl
160 Broden moest bediende Jac. de Bruyn per dag verwerken om de 300 hongerige magen van de gezellen op De Dem te vullen.

Aparte aandacht hebben de schrijvers voor enkele buitenlandse mijnwerkers. De Italiaanse koempels Alberto Digiovanni, Virgilio Loi, Franco Capula en de weduwe van Gianni Ghinatti halen in het boekje de herinnering op aan de tijd dat ze in De Dem woonden. Daarbij heeft Pater Guiseppe (Jozef), een Franciscaner pater die goed Italiaans sprak als tolk en vertrouwensman een grote rol gespeeld.

Het boekje Gezellenhuis De Dem is een goed leesbaar boekje over dit deel van de Hoensbroekse -en dat niet alleen!- geschiedenis. Veel persoonlijke en nog niet  eerder gepubliceerde foto's illustreren het boekje.Boek: Gezellenhuis De DemVoorpagina van deel 17 van de Hoensbroekse Historie, Gezellenhuis De Dem

Gezellenhuis De Dem, in: Paul Borger en Jo Brassée, Hoensbroekse Historie 17. Hoensbroek 2017.
ISBN/EAN 978-90-823786-6-5
Prijs €7,50

Het boekje en de andere afleveringen uit de serie, zijn o.a te verkrijgen bij
The Read Shop Hoensbroek
Kouvenderstraat 45
6431 HA Hoensbroek

of online: webshop Hoensbroekse Historie http://hoensbroeksehistorie.nl/winkel/deel-17-gezellenhuis-dem/

  • Nieuws
  • 18 mei 2017
  • door Nico Zijlstra

Bekijk ook...