Steenkool: rubriek Moeder de Vrouw

Steenkool: rubriek Moeder de VrouwSteenkool, bedrijfstijdschrift der Nederlandsche steenkolenmijnen

In december 1945 verscheen de eerste Steenkool. Steenkool was van eind 1945 tot eind 1955 het bedrijfstijdschrift van de gezamenlijke Nederlandse steenkolenmijnen. Het tijdschrift werd door de lezers gewaardeerd, wat later ook nog eens bleek uit het feit dat vele lezers de afleveringen lieten inbinden.

Van begin af aan was er in Steenkool plaats voor een rubriek 'Moeder de Vrouw', in de eerste jaren onder de redactie van Tine Hofstra, vanaf 1949 tot en met het laatste nummer in 1955 onder de redactie van Mya Maas-Brennenraedts.

In de komende tijd doen we een greep in de schatkamer van de rubriek 'Moeder de Vrouw'.

Kompel of Steenkool

'Kompel' had het blad moeten heten, het gezamenlijke blad van de Nederlandse steenkolenmijnen. Toen in november 1945 de medewerkers van de diverse mijnzetels werd gevraagd om suggesties voor een naam voor het nieuw te verschijnen blad, stond 'Kompel' bovenaan, 'De Koel', 'De Stut', 'De Pijler' en 'De Leesband' waren alterrnatieven. Er kwam kritiek op de winnende titel voor het nieuwe tijdschrift. Teveel gericht op het ondergrondse werk, terwijl het mijnbedrijf uit veel meer facetten bestaat, zo luidde de klacht. Persoonlijk ingrijpen van Dr. Groothoff, directeur-voorzitter van de Staatsmijnen, zorgde voor een andere -meer neutrale- titel: 'Steenkool'.

En met Steenkool kwam er een bedrifstijdschift dat meer wilde zijn dan alleen maar een doorgeefluik van feiten over mijnen en mijnbouw. Het tijdschrift wilde een groter publiek dan alleen mijnpersoneel aanspreken, en daarom kwam vanaf het eerste nummer ook een rubriek 'Moeder de Vrouw'.

De redactie van Steenkool wilde eerst de kat uit de boom kijken, zo blijkt uit de inleiding op het eerste artikel van Tine Hofstra over modieus maar praktisch:


Wij stellen U voor ...
In dit tijdschrift mag zeker een aparte rubriek voor de mijnwerkersvrouw niet ontbreken. Een apart, gezellig hoekje, korte verhalen, praatjes over huishouding en kinderverzorging, practische wenken op allerlei gebied, naar we hopen, een brievenbus voor vragen van onze lezeressen. Die brievenbus is open voor alle soorten vragen; ook zullen we graag wenken ontvangen en opmerkingen in den vriendelijken geest van onze lezeressen over dingen die zij in de rubriek „Moeder de Vrouw" graag zouden willen zien.
Bij een eerste kennismaking gaat het altijd wel zóó, dat men van weerskanten eens even „de kat uit den boom kijkt"; men wacht eens af, polst elkaar eens 'n beetje en dikwijls ontwikkelt zich al gauw een plezierige omgang, die van lieverlee groeit tot een hechte vriendschap.
Welnu, laten we hopen, dat de kennismaking met onze vrouwenrubriek leiden zal tot een aangenamen omgang tusschen redactie en lezeressen, en dat de mijnwerkersvrouwen de redactie als een goede, betrouwbare vriendin zullen gaan beschouwen en waardeeren !
De Redactie.

Zoals zoveel artikelen in Steenkool geeft rubriek 'Moeder de Vrouw' geeft een prachtig beeld van de tijd. In het allereerste artikel in de rubriek 'Moeder de Vrouw' van Tine Hofstra gaat het over mode. Maar het is winter 1945. Kleding is schaars en vijf oorlogsjaren laten hun sporen na. Zo spreekt Hofstra over de stopnaalden waarmee kleding in de oorlogsjaren moest worden ingenomen. Nu is de tijd voor 'wat extra dikte' -als deze maar op de juiste plek zit! Wie het geluk heeft bonnen te krijgen voor een nieuwe japon kan denken aan het maken van extra plooien op de heupen om het 'zandlooperfiguur te benaderen'.

Wie geen nieuwe lap kon bemachtigen, kon zich verder bekwamen in 'oud-maak-nieuw'. Uitgescheurde japonnen konden vermaakt worden tot 'Hollandsche overgooier' en als er helemaal niets meer aan te vermaken leek, dan komt de raad om de mouwen geheel ruim uit te nemen en nieuwe mouwen in 'een afstekende kleur' in te zetten om zo te komen tot een 'heel moderne creatie'.

Het is 1945, en vrijwel alles is op de bon. Voor wie geen nieuwe stof kon bemachtigen voor mouw of vest had een probleem dat de mijnwerkersvrouw zelf maar moest oplossen. Tine Hofstra hoopt dat de mijnwerkersvrouwen daarbij een beetje geluk hebben. Met de ervaring van de oorlog nog zo vers in het geheugen, zal er vast wel stof 'georganiseerd' zijn om een oude japon om te toveren tot iets nieuws.

Steenkool: rubriek Moeder de VrouwMoeder de Vrouw. Steenkool december 1945, no 1. Krantenarchief DeMijnen.nl

Moeder de Vrouw

De rubriek 'Moeder de Vrouw 'bleek een blijvertje te zijn. Op het 'de kat uit de boom kijken' van de inleidende tekst van de -mannelijke- redactie wordt niet meer teruggekomen. De artikelen van Tine Hofstra en haar opvolgster Mya Maas-Brennenraedts laten enerzijds een traditioneel vrouwenbeeld zien. De titel van de rubriek: 'Moeder de Vrouw' is daar een voorbeeld van, aan de andere kant zien we ook artikelen of commentaren op ingezonden brieven die laten zien dat de positie van de vrouw in de maatschappij aan het veranderen is.

Maar daarover later meer.

Bronnen:

Tine Hofstra, Modieus maar practisch. In:Steenkool, bedrijfstijdschrift van de Nederlandsche Steenkolenmijnen, 1945 no 1


Het tijdschrift Steenkool 1946-1955 kan gelezen worden op DeMijnen.nl

  • Artikel
  • 8 juli 2019
  • door Nico Zijlstra

0 reactie(s)


Reacties

Uw reactie

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
CAPTCHA
Deze vraag wordt gebruikt om te controleren of u een menselijke bezoeker bent om zo spam te voorkomen.

Bekijk ook...