Het ideaal van Wim Schoenmaekers

Het ideaal van Wim SchoenmaekersKoempelmis attributen

In een korte eindejaarsserie portretteert de redactie van het Limburgs Dagblad streekgenoten die zich inzetten voor een ideaal. Op 29 december was het de beurt aan Wim Schoenmaekers . Met dank aan Media Groep Limburg, Limburgs Dagblad.

Wim Schoenmaekers herdenkt gestorven mijnwerkers. Hij heeft het van dichtbij gezien. Hoe collega-mijnwerkers diep onder de grond bekneld raakten. Zwaargewond naar boven werden getakeld. Of ver weg van het daglicht het leven lieten. Wim Schoenmaekers weet hoe het was om aan het begin van een dienst lachend met z'n allen in de lift te stappen op weg naar beneden. En om diezelfde lift naar boven te nemen met één collega minder. Het hoorde bij het werk, maar wende nooit. De mijn treurde na wéér een dodelijk ongeval. Onderling werd er over gesproken. Zonder professionele begeleiding.

Niks nazorg. Wim Schoenmaekers heeft het allemaal meegemaakt. Maar zelfs 43 jaar nadat hij de mijn achter zich heeft gelaten wil hij er niet inhoudelijk op ingaan.

Ook al zijn de jaren verstreken en is de pijn gesleten, hij raakt nog steeds zichtbaar ontroerd als het onderwerp ter sprake komt. Zeventien is Schoenmaekers als hij zeer tegen de zin van zijn ouders ondergronds gaat. De Heerlenaar heeft de mulo met goed gevolg afgerond en droomt van een baan op de grote vaart. Daar steken zijn ouders een stokje voor en hij solliciteert bij de mijn. Als loopjongen van een administratieve afdeling. Drie maanden houdt hij het vol. Dan meldt hij zich aan bij de Mijnbouwkundige Vakschool en verdwijnt ondergronds, zonder pa en ma te verwittigen. „Mijn moeder was ziekelijk en ik was daarom veel bij mijn opa en oma van moeders kant. Opa werkte in de mijn. Hij vertelde met zoveel smaak over het werk ondergronds, dat wilde ik ook gaan doen. Hij heeft me in zijn tuin enorm veel geleerd over het vak. Het was een écht vak. Mijnwerkers worden wel eens neergezet als woelratten, maar het waren vakmensen! Wat we daar onder de grond deden, het was bijna kunst." Twaalf jaar werkt Schoenmaekers met veel plezier in de Wilhelmina in Terwinselen, daarna verhuist hij naar Staatsmijn Emma. Als hij de sluiting voelt aankomen, verkast hij naar het ABP. Met een hbs-diploma op zak, gehaald op de avondschool tussen de ondergrondse diensten door. „Als de mijnen niet dicht waren gegaan, was ik gebleven. Het was mooi werk, we kwamen op plekken waar nog nooit mensen waren geweest. Ik ben in al die jaren nooit met tegenzin naar beneden gegaan, al heb ik genoeg bange momenten meegemaakt als de grond boven je begon te dansen in een pijler." Zijn tweede leven op kantoor van de Heerlense pensioengigant lijkt mijlenver verwijderd van het werk ondergronds. Niemand vraagt naar het verleden en Schoenmaekers zwijgt.

Pas als Wiel Niks van Stichting 't Gilde eind jaren negentig op Schoenmaekers afstapt, gaat de mijn weer een rol spelen. „Wiel zocht oud-koempels die op scholen wilden vertellen over het vak. Daar had ik in eerste instantie helemaal geen zin in. Maar uiteindelijk ben ik toch overstag gegaan." Die omslag wakkert de interesse voor zijn oude beroep aan. Schoenmaekers is hulpkoster in de Vranck en polst de pastoor of het mogelijk is om daar een herdenkingsmis voor overleden koempels te houden. Ruim 1500 mijnwerkers zijn omgekomen tijdens de Limburgse mijnbouw: 1277 ondergronds en 259 bovengronds.

"Ik heb het met name gedaan voor de nabestaanden. Het waren veelal jonge mannen die omgekomen zijn. De meeste kinderen hebben hun vader nooit echt gekend. Nederland heeft het warm gehad door onze mijnen. We mogen nooit vergeten wat hier is gebeurd. Dat vind ik het belangrijkste." De diensten voor 2012 zijn al geregeld. Koren, fanfares en zangers vinden het een eer om te komen, zegt Schoenmaekers. ,,Tot 2014 blijven we dit wel doen, dan is het veertig jaar sinds de mijnsluiting. Geen idee of we de vijftig ook nog halen. Het is moeilijk te zeggen of er tegen die tijd nog veel mensen mee bezig zijn."

Wim Schoenmaekers heeft vanaf het begin bijdragen geleverd aan www.demijnen.nl. Elke keer levert hij de data van de Koempelmissen in Parochie De Vranck aan die op onze agenda worden gepubliceerd. In 2005 liet Wim Schoenmaekers zich door leerlingen van het Sintermeertencollege interviewen in de model Steenkolenmijn in Valkenburg en sprak daar over het leven en werken in de mijn. Wim Schoenmaekers heeft een eigen informatieve website: http://members.home.nl/wimschoenmaekers/

  • Nieuws
  • 29 december 2011
  • door Clara Zijlstra

Bekijk ook...

Koempelmis mijn Willem-Sophia

Koempelmis mijn Willem-Sophia

  • agenda
  • 17 november 2019
Koempelmis Domaniale mijn

Koempelmis Domaniale mijn

  • agenda
  • 20 oktober 2019