Lange Jan en Lange Lies voor massa

Lange Jan en Lange Lies voor massafoto: Cultura Nova

Nooit eerder was de opening van zomerfestival Cultura Nova in Heerlen gelieerd aan een ander evenement. Nota bene in het eigen jubileumjaar staat de spectaculaire openingsshow nu in het teken van het Jaar van de Mijnen. Net als veel andere programma’s. 

Mijnmijmeringen
Mijnmijmeringen voor de massa. Minstens 35.000 bezoekers kunnen straks gratis Les rêveries de Lies et Jean bijwonen, de eerste gezamenlijke voorstelling van de Franse theatergroepen Groupe F en Plasticiens Volants. Een voorstelling gespeeld op een maar liefst driehonderd meter breed natuurlijk podium op een braakliggend bouwterrein, tot 1974 deel van het terrein van kolenmijn Oranje Nassau I. Machines, vuur, vuurwerk, enorme opblaasbare figuren en speciaal gecomponeerde muziek. Dat zijn de ingrediënten van deze ‘mijmeringen van Lange Jan en Lange Lies’.

Abstracte artistiek
Ooit waren deze twee schoorstenen de landmarks van de Oostelijke Mijnstreek. Van verre te zien. Hij in 1937 gebouwd en 135 meter hoog, zij was van 1953 en 155 meter hoog. Augustus 1976 gingen Jan en Lies tegen de vlakte. Geslachtofferd voor de vooruitgang, die maar moeizaam op gang kwam in de oude mijnstreek. Nu kijken Jan en Lies nog één keer terug, maken de balans op en blikken in de toekomst van wat nu Parkstad heet. De creatieve staf van de theatergezelschappen heeft dit thema zelf aangedragen. „Na een locatiebezoek in Heerlen hebben wij ze alleen veel informatie meegegeven”, zegt programmeur Fiedel van der Hijden van Cultura Nova.

Met een gezamenlijke subsidie van twee ton van de gemeente Heerlen en de provincie en nog eens twee ton uit de eigen begroting van Cultura Nova wordt de voorstelling momenteel in Frankrijk gebouwd en op 28 augustus in Heerlen voor het eerst uitgevoerd. De theatermakers pakken het thema op hun eigen abstracte artistieke wijze aan. Dus met veel metaforen en met grote gebaren. „Zo gaat in de voorstelling een monster de oude mijnstreek opeten en hier de toekomst brengen. Meer mogen we nog niet verklappen.”

Maar het programmaboekje van deze zilveren editie van het zomerfestival - totale kosten 1,1 miljoen euro - biedt meer Jaar van de Mijnen. Een aantal coproducties behandelt thema’s die direct of indirect verwijzen naar de mijnen. Zoals Doorgrond, waarin de Heerlense theatermaakster Nina Willems en de Landgraafse schrijfster Annet Bremen op zoek gaan naar de identiteit van Heerlen.

Coproducties 
„Wij vinden het belangrijk om te coproduceren en nieuwe jonge makers hun verhaal te laten vertellen. Twee jaar geleden hebben wij die makers gevraagd om alvast na te denken over de thematiek van het Jaar van de Mijnen. Daarin niet alleen te kijken naar het verleden, maar ook naar het heden en met name de toekomst. Het resultaat is dat bijna een derde van ons totale programma dit jaar gerelateerd is aan het Jaar van de Mijnen”, zegt festivaldirecteur Rocco Malherbe. Fiedel van de Hijden vult aan: „We hadden er wel dertig kunnen maken, zoveel aanbod was er. Twee van die voorstellingen waren als project ingediend bij het Jaar van de Mijnen.”

Jongens van toen - onze grond, door Het Laagland. Die voorstelling wordt gespeeld in een schoolgebouw en verwijst naar de scholieren van de Ondergrondse Vakschool (OVS) en naar middelbare scholieren van nu. En het concert De Letste Schiech door Ensemble 88 in het nieuwe Cube-Design Museum in Kerkrade.De centrale compositie is Workers Union, een maatschappijkritisch werk in 1939 gecomponeerd door Louis Andriessen.
Wiel Kusters draagt gedichten voor. De gemeente Heerlen geeft Cultura Nova dit jaar één ton subsidie voor coproducties die zijn gelabeld aan de thematiek van het jaar. „Voor het Jaar van de Mijnen is Cultura Nova een van de drie hoogtepunten verspreid over het hele jaar”, zegt directeur Marc Jetten. Het begon op 17 december 2014 met de voorstelling De Toespraak door Toneelgroep Maastricht, een toneelbewerking van de historische aankondiging van de mijnsluitingen door Joop den Uyl in de stadsschouwburg van Heerlen met aansluitend een toekomstvisie op de regio van Eurocommissaris Frans Timmermans. Op het schouwburgplein was die dag de spectaculaire publieksvoorstelling Le concert de feu door Les Commandos Percu. Afsluitende hoogtepunten zijn eind december het Glazen Huis/ Serious Request van 3FM op het Pancratiusplein en het concert Witste nog koempel door Carboon XL. 

Dit artikel verscheen op zaterdag 4 juli 2015 in Dagblad De Limburger / Limburgs Dagblad. Dit artikel wordt gepubliceerd met toestemming van en vriendelijke samenwerking met Media Groep Limburg. Wiel Beijer is journalist voor Dagblad De Limburger.

  • Nieuws
  • 4 juli 2015
  • door Wiel Beijer

Bekijk ook...

Wandeling langs Mijnspoorpad

Wandeling langs Mijnspoorpad

  • nieuws
  • 16 juni 2016