Van zwart naar groen en blauw

Van zwart naar groen en blauwBouwcombinatie de Koempel heeft een tijdelijke brug aangelegd over de Rimburgerweg voor de afgraving.

Met enige vertraging is de afgraving van de mijnsteenberg Hendrik in Brunssum begonnen. Er ontstaat een ‘groene brug’ tussen Schutterspark, Brunssummerheide, Schinveldse bossen en Tevenerheide. Waarin de Rode Beek vrij stroomt. Letterlijk: van zwart naar groen en blauw.

Het gerammel van de vrachtwagens is tot binnen te horen. De trucks vol mijnsteen rijden af en aan op de tijdelijke brug over de Rimburgerweg. „Het komt doordat er staalplaten liggen op de overgang tussen de brugdelen. Dat maakt nogal wat lawaai, daar moeten we nog iets aan doen”, zegt projectleider Rick Lormans van De Koempel (Dura Vermeer/Ploegam met RoyalHaskoning DHV).

Een brug zo stevig is dat er zelfs een tank overheen kan
Het werk is na twee jaar voorbereiding pas enkele weken bezig, er wordt nog niet op volle kracht gegraven. Als het werk op stoom is, rijden er tien tot vijftien trucks per uur over de brug, met elk twintig kubieke meter mijnsteen. Die overspanning is afgeschermd met bouwhekken en -doeken, zodat automobilisten niet worden afgeleid door trucks die ‘over hen heen’ rijden. De onderkant is bekleed met staalplaten zodat er geen afval op de weg eronder terecht kan komen. De projectleider verzekert dat de brug zo stevig is dat er zelfs een tank overheen kan - ze zijn van een type dat ook door het leger wordt gebruikt. Hij is gemaakt om een jaar te blijven liggen. Dat jaar heeft De Koempel wel nodig voor het project. De start liep circa drie maanden vertraging op, omdat er onderzoek gedaan moest worden naar de mogelijke aanwezigheid van bommen uit de Tweede Wereldoorlog. Uitkomst: het gebied kent wat dat betreft een verhoogd risico. Dat betekent: voorzichtiger graven. Het werk zal dit jaar, anders dan gepland, waarschijnlijk niet afkomen. De vertraging en de extra onderzoeken kosten 2,5 miljoen extra. Het Rijk vergoedt daar 70 procent van, legt Piet Bartels, hoofd civiele techniek van de gemeente Brunssum uit. Daarmee komen de totale kosten van het project op 12,8 miljoen. Dat geld komt van de gemeente, provincie, waterschap Roer en Overmaas, het Rijk en de EU.

Meer groen en ruimte om te sporten
Het is een fors project. Aan de ene kant van de Rimburgerweg nemen graafmachines happen uit de mijnsteenberg, die ze op trucks laten vallen. Het zwarte goedje wordt over de tijdelijke brug naar het terrein van de vroegere Terca-steenfabriek van Wienerberger gereden. De slikvijver en de rest van het terrein worden ermee bedekt. Hier moet nieuwe natuur ontstaan, als uitloper van de Brunssummerheide. Het groengebied krijgt er negen hectare bij aan deze kant van de Rimburgerweg, en nog eens drie hectare aan de overkant. Naast het nieuwe groen aan de Brunssumse kant komt een sportterrein van vier hectare. Hier kunnen militairen van het JFC straks sporten binnen de hekken, wat beter is voor de veiligheid. Het JFC heeft nu accommodaties op de Hendrik, die op termijn mogelijk moeten wijken voor Nature Wonder World. In totaal graven de bouwers 450.000 kubieke meter mijnsteen af. Dat is maar een klein deel van de totale vijftien meter hoge berg, waar steen van de vroegere mijnen Hendrik en Emma is gestort. In het berggat krijgt de Rode Beek weer de ruimte. De stroom gaat nu onder de berg door via een driehonderd meter lange tunnel, maar moet weer aan de oppervlakte komen en als vanouds door het landschap kronkelen. Zo verkleurt het landschap letterlijk van zwart naar groen en blauw.

Ecologische verbinding
De Rode Beek is in de laatste tien jaar nagenoeg geheel heringericht. Het laatste obstakel voor migratie van vissen is de overkluizing onder deze mijnsteenberg. Als die is verwijderd, kunnen vissen van bron tot monding zwemmen, en kunnen dieren zich beter verplaatsen tussen de Brunssummerheide en de noordelijker gelegen natuurgebieden. En zo ontstaat een belangrijk onderdeel van de ecologische verbinding, waar Rode Beek, Schutterspark, Brunssummerheide, Schinveldse Bossen en Tevenerheide samenkomen. Zeker als de Rimburgerweg op termijn verdwijnt, omdat het verkeer tussen Brunssum en Landgraaf via de Buitenring gaat.

In feite gaat het om meerdere projecten die elkaar versterken. De aanleg van een ecoduct ofwel natuurbrug - die buiten verantwoordelijkheid van De Koempel valt - moet helpen de groengebieden aan elkaar te laten groeien. Over de 15 meter hoge brug van 70 meter lang en 45 meter breed over de Ganzepool kunnen straks wandelaars en fietsers, maar ook herten en andere dieren oversteken. De aanleg van een transportriool zorgt dat er minder overstort is. Eerder moest 45 keer per jaar water overstromen naar een bergbezinkbassin, om gezuiverd te worden. Dat zal straks nog hooguit eens in de vijf jaar gebeuren, zo is de verwachting.

De afgraving lijkt dus alleen winst op te leveren. Maar voor die kan worden verzilverd, moet er nog heel wat werk worden verzet. Een boeiend karwei, omdat er veel groen komt en hoogteverschillen overwonnen moet worden, zegt Rick Lormans „Bouwen is leven met onzekerheden. Je weet niet wat er in die berg zit.”

www.reconstructierodebeek.nl

Dit artikel van Geert-Jan Claessens verscheen op donderdag 21 februari 2015 in Dagblad De Limburger / Limburgs Dagblad. Dit artikel wordt gepubliceerd met toestemming van en vriendelijke samenwerking met Media Groep Limburg. 
Foto:  Nico Zijlstra/DeMijnen.nl

Geert-Jan Claessens is journalist bij MGL

  • Nieuws
  • 21 februari 2015
  • door Geert-Jan Claessens

Bekijk ook...

Afgraven mijnberg vertraagd

Afgraven mijnberg vertraagd

  • nieuws
  • 21 november 2014
Het pareltje van de professor

Het pareltje van de professor

  • nieuws
  • 3 maart 2014